Göksel Elazığlı mı? Kimlik, Aidiyet ve Ruhun Coğrafyası Üzerine Psikolojik Bir Analiz
—
Bir Psikoloğun Merakı: İnsan Nerelidir?
Bir psikolog olarak sık sık şunu düşünürüm: “İnsan, doğduğu yerin mi yoksa kendini ait hissettiği yerin mi insanıdır?” Göksel ismini duyduğumda, aklıma ilk gelen şey bir kimlik sorgusu değil, bir anlam sorgusudur. Çünkü bir ismin yanında gelen her aidiyet – örneğin “Elazığlı” olmak – yalnızca coğrafi bir bilgi değil, psikolojik bir kimlik katmanıdır. Göksel Elazığlı mı? sorusu da bu yüzden yalnızca biyografik bir merak değildir.
Bu, insanın “ben kimim?” sorusunun, mekânla, hafızayla ve duyguyla birleştiği noktada yankılanır.
—
Kimlik Psikolojisi: Doğduğumuz Yer mi, Ait Olduğumuz Yer mi?
Psikolojide kimlik, yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir süreçtir.
Erik Erikson’un kimlik gelişimi kuramına göre, birey yaşamı boyunca hem kendini hem de çevresini anlamlandırmaya çalışır.
Bir yerle özdeşleşmek, insanın köklerini bulma çabasıdır. Göksel gibi bir isim, “gökle bağlantılı”, yani ruhsal ve geniş perspektifli bir kimliği çağrıştırırken, “Elazığlı” olmak, toprağa, geçmişe ve kültürel belleğe ait olmayı simgeler.
Bu iki unsur birleştiğinde ortaya şu çıkar: Göksel Elazığlı mı? sorusu, aslında “İnsan hem göğe hem toprağa ait olabilir mi?” sorusunun başka bir biçimidir.
—
Bilişsel Psikoloji Perspektifinden: Algılarımız Aidiyeti Nasıl Şekillendirir?
Bilişsel psikolojiye göre, insan zihni sürekli sınıflandırma yapar.
“Biz” ve “onlar”, “yerli” ve “yabancı”, “bizden biri” ya da “öteki”… Bu kategoriler, güvenlik hissiyle doğrudan ilişkilidir.
Birini “Elazığlı” olarak tanımlamak, onunla ilgili zihnimizde bir hikâye kurmamıza yardım eder. Göksel adını duyduğumuzda da zihnimiz, “gökyüzü”, “yükseklik”, “sadelik” gibi çağrışımlar üretir.
İki kavram birleştiğinde zihnimizde şöyle bir imge doğar: Göksel Elazığlı — kökleri toprakta ama gözleri gökte olan bir kişilik metaforu.
Bu bilişsel süreçler, kimlik algısının nasıl oluştuğunu da gösterir. Biz, yalnızca gerçeklerle değil, anlamlandırmalarımızla yaşarız.
—
Duygusal Psikoloji: Aidiyetin Ruhsal Derinliği
Aidiyet, yalnızca bir adres değil, duygusal bir bağdır. Elazığ gibi köklü bir kültüre sahip şehirler, bireyin içsel dünyasında sıcaklık, geçmişle bağlantı ve güven duygusu yaratır.
Bu yüzden “Elazığlı olmak”, yalnızca bir coğrafi kimlik değil, bir duygusal kimliktir.
Bir insan kendini bir yere ait hissettiğinde, beynin ödül merkezleri aktive olur.
Bu, bağ kurmanın nöropsikolojik karşılığıdır.
Göksel ismini taşıyan bir birey, eğer Elazığ’a aidiyet duyuyorsa, bu yalnızca biyolojik bir bağ değil, derin bir duygusal köklenmedir.
Duygusal psikoloji açısından bakıldığında, aidiyet duygusu kimlik bütünlüğünün temel taşlarından biridir.
Bir yere, bir kültüre veya bir sese ait hissetmek; insanın “ben” algısını güçlendirir, kaygıyı azaltır, güven duygusunu artırır.
—
Sosyal Psikoloji Perspektifinden: Toplumsal Etiketlerin Gücü
Sosyal psikoloji bize gösterir ki, kim olduğumuz kadar, başkalarının bizi nasıl gördüğü de önemlidir.
Toplumun bireye verdiği etiketler – örneğin “İstanbullu”, “Karadenizli” ya da “Elazığlı” – kişinin benlik algısını şekillendirir.
Bu durum, Henri Tajfel’in sosyal kimlik kuramıyla açıklanır:
İnsan, kendini anlamak için bir gruba ait hissetmeye ihtiyaç duyar.
Bu noktada, “Göksel Elazığlı mı?” sorusu, bireyin yalnızca doğduğu yere değil, kendini hangi toplumsal gruba ait hissettiğine de işaret eder.
Bazı insanlar memleketinden uzakta yaşasa da içsel olarak o kültürün değerlerini taşır.
Bazıları için ise aidiyet, doğduğu değil, kendini yeniden inşa ettiği yerdedir.
—
Psikolojik Yansımalar: Göksel’in İçsel Yolculuğu
Eğer “Göksel” ismi gökyüzünü, “Elazığlı” olmak ise toprağı temsil ediyorsa, bu birleşim insanın iki yönünü simgeler:
– Yükselmek isteyen benlik (göksel taraf)
– Köklerine bağlı benlik (Elazığlı taraf)
Psikolojik denge, bu iki yönün uyumunda gizlidir.
Bir insanın hem özgürlük hem aidiyet ihtiyacını karşılaması, ruhsal olgunluğun göstergesidir. Göksel bu anlamda bir sembol haline gelir — kimliğin gökle toprak arasındaki zarif salınımını temsil eder.
—
Okuyucuya Düşen Soru
Sen kendini nereli hissediyorsun?
Doğduğun yer misin, yoksa seni sen yapan deneyimlerin mi?
Belki de hepimiz biraz “Göksel”iz — bir yanımız göğe, bir yanımız toprağa ait.
Yorumlarda kendi aidiyet hikâyeni paylaş. Belki de kimlik, paylaştıkça anlam kazanan bir duygudur.
—
Sonuç
Göksel Elazığlı mı? sorusu, yalnızca bir coğrafya değil, bir kimlik metaforudur.
Bu sorunun cevabı bir şehirde değil, insanın iç dünyasında gizlidir.
Belki de her “Göksel”, hem göğe ait hem yere kök salmış bir ruhu temsil eder.
Ve asıl mesele, nereli olduğumuz değil — nerede kendimizi evde hissettiğimizdir.