Hz İsa nerede ölmüştür? İzmir sokaklarından Golgota tepesine uzanan gereksiz derin düşünce yolculuğu
Rotaweb okurlarına özel hazırlanan bu içerikte “Hz İsa nerede ölmüştür” hakkında en önemli detayları derledik.
İzmir sabahları ayrı bir evren gibi. Güneş bir yandan “hadi kalk” diye bağırıyor, ben bir yandan yorganla diplomatik görüşmeler yürütüyorum: “5 dakika daha, sonra hayatın anlamını çözerim.” İşte tam böyle bir sabah, tost yaparken aklıma saçma ama bir o kadar da ağır bir soru düştü: Hz İsa nerede ölmüştür?
Tost yanıyor, ben yanıyorum, dünya zaten sürekli bir şeyler yakıyor… Ama beynim ısrarla “bunu şimdi düşünmelisin” moduna geçti. İnsan bazen en gereksiz anda en derin sorulara düşüyor. Mesela markette peynir seçerken bile evrenin yapısını sorgulayan bir tipim. İzmir’de 25 yaşında olup da hâlâ iç sesini susturamayan herkes beni anlayacaktır.
İzmir sabahları ve büyük soruların küçük insanlara düşmesi
İzmir’de yaşamak biraz şöyle: Bir yandan deniz var, martı var, gevrek var… diğer yandan “hayatım nereye gidiyor?” sorusu var. Ben genelde bu iki uç arasında gidip geliyorum.
Bir gün arkadaşım mesaj attı:
— “Kanka akşam ne yapıyoruz?”
Ben de cevap verdim:
— “Hz İsa nerede ölmüştür diye düşüneceğim, sen gelme.”
Cevap “seen” oldu tabii.
Ama cidden, Hz İsa nerede ölmüştür? sorusu insanın kafasına bir kez girince çıkmıyor. Çünkü mesele sadece bir yer sorusu değil, aynı zamanda tarih, inanç, kültür ve insanlığın ortak hafızasıyla ilgili bir mesele.
Ben ise bunu düşünürken İzmir trafiğinde sıkışmış bir dolmuş gibi hissediyorum: ileri gidemiyorum ama düşünceler sürekli arkadan korna çalıyor.
Tarih, inanç ve Google üçgeninde kaybolmak
İnsan böyle bir soru sorunca ilk yaptığı şey belli: Google.
Ama Google’a “Hz İsa nerede ölmüştür?” yazınca çıkan sonuçlar, sanki bir üniversite sınavı sorusunun şıkları gibi:
Kudüs civarı
Golgota Tepesi
Roma İmparatorluğu’nun etkisi
Teolojik yorumlar
Bir de “bunu neden aradın?” hissi
Ben bu noktada genelde şunu yaşıyorum: Ekrana bakıyorum, bilgi var ama ben daha çok kafam karışıyor.
Bir yandan tarih diyor ki: İsa, Roma döneminde Kudüs’te çarmıha gerilerek öldürüldü. Hristiyan inancına göre Golgota (Kafatası Tepesi) adı verilen yerde bu olay gerçekleşti.
Ama benim iç ses:
— “Evet ama İzmir’de de bazen hayat insanı çarmıha geriyor gibi değil mi?”
Kendime bakıyorum. 25 yaşındayım, kahve fiyatlarını görünce içim sızlıyor. Belki de modern çağın Golgota’sı barista kasasıdır.
Hz İsa nerede ölmüştür? sorusunun peşinde yanlış sokaklara sapmak
Geçen gün Kordon’da yürürken arkadaşım dedi ki:
— “Sen çok düşünüyorsun ya.”
Ben de dedim:
— “Hz İsa nerede ölmüştür diye düşünen adam az düşünür mü?”
O da durdu, denize baktı, sonra simidini ısırdı. Haklıydı aslında, simit her felsefi krizden daha gerçek.
Ama ben yürürken kafamda sahneler canlanıyor. Sanki bir tarih dizisindeyim ama bütçe yetmediği için figüranları ben oynuyorum.
İç sesim devreye giriyor:
— “Bak kardeşim, mesele sadece coğrafya değil.”
Ben:
— “Biliyorum ama nerede öldü yani?”
İç ses:
— “Kudüs civarı diyorlar.”
Ben:
— “Tamam da İzmir’e uzak mı?”
İç ses:
— “Senin düşünce sistemin biraz problemli.”
Kahvehanede felsefe: En tehlikeli kombinasyon
Mahalle kahvesine girdiğimde ortam zaten hazırdı. Bir amca televizyona bakıyor, biri tavla oynuyor, biri de hayatı çözmüş gibi çay karıştırıyor.
Ben de oturdum. Konu nasıl açıldı bilmiyorum ama bir anda kendimi Hz İsa nerede ölmüştür? tartışmasının ortasında buldum.
— “Kudüs’tür o,” dedi biri.
— “Yok abi Roma’da,” dedi başka biri.
Ben araya girdim:
— “Aslında Golgota diye bir yer varmış.”
Hepsi bana baktı. Sanki ben az önce Bitcoin’in sırrını açıklamışım gibi.
Amca dedi ki:
— “Evlat, sen önce kendi hayatının Golgota’sını çöz.”
O an sustum. Çünkü haklıydı. Ama iç sesim sustu mu? Hayır.
— “Bak gördün mü?” dedi iç ses. “İnsanlık tarihini çözüyoruz ama kendi sabah motivasyonumuzu çözemiyoruz.”
Tarihi gerçekler ve zihnin mizahi çarpıtmaları
Ciddi kısmı bir kenara koyarsak, tarihsel olarak yaygın kabul şu: Hz İsa’nın, Roma İmparatorluğu döneminde, Kudüs çevresinde çarmıha gerilerek öldürüldüğü kabul edilir. Golgota Tepesi adı bu bağlamda sıkça geçer.
Ama insan beyni bunu düz bilgi olarak almaz. Hemen kişiselleştirir:
— “Ben olsam nerede ölürdüm?”
— “İzmir Alsancak mı, Bornova mı?”
— “Otobüste ayakta giderken kalp krizi geçirmek sayılır mı?”
İşte burada mesele artık tarih olmaktan çıkar, günlük hayat parodisine dönüşür.
Ben mesela Bornova’da bir gün otobüsü kaçırdım diye yarım saat hayatı sorguladım. O an iç sesim şunu dedi:
— “Bak, bu da küçük bir Golgota deneyimi.”
Ben de cevap verdim:
— “Sus, biletim yok.”
Modern çağın Golgota’sı: Bildirim sesleri
Telefonuma bildirim geldiğinde artık irkiliyorum. Çünkü modern insan olarak bizler çarmıha gerilmiyoruz belki ama sürekli bildirimlere maruz kalıyoruz.
Bir mesaj:
— “Neredesin?”
İki mesaj:
— “Geldin mi?”
Üç mesaj:
— “Görmedin mi?”
İşte o an Hz İsa nerede ölmüştür? sorusu bile arka planda kalıyor. Çünkü ben kendi küçük dijital çarmıhımda asılıyım.
İç sesim:
— “Roma değil, WhatsApp.”
Ben:
— “Çok saçma ama doğru.”
İzmir’de varoluşsal krizler: Sahilde yürürken düşünmek
Kordon’da yürürken insanın aklına her şey geliyor. Deniz güzel, rüzgâr hafif, ama beyin full performans çalışıyor.
Bir yandan şunu düşünüyorum:
“İnsanlık neden sürekli anlam arıyor?”
Sonra hemen başka bir düşünce:
“Acaba akşam ne yesem?”
Ve sonra üçüncü düşünce:
“Hz İsa nerede ölmüştür?”
Bu üçlü arasında gidip geliyorum. Sanki zihnimde bir turnuva var ve hiçbir düşünce şampiyon olamıyor.
Yanımdan geçen biri telefonla konuşuyor:
— “Abi hayat çok zor.”
Ben içimden:
— “Abi sen Golgota görmedin.”
Sonra kendime kızıyorum. Çünkü herkesin derdi kendine ağır.
Sonuç gibi olmayan ama düşünceyi bırakan bir yer
Bu sorunun net cevabı tarihsel olarak Kudüs çevresine, özellikle Golgota olarak bilinen bölgeye işaret eder. Ancak mesele sadece bir yer adı değildir. İnsanlık hafızasının, inançların ve tarih anlatılarının kesiştiği bir noktadır.
Ama benim için artık bu soru biraz farklı bir şeye dönüştü. Her düşündüğümde İzmir’de bir sokakta yürürken kendi zihnimle tartışan bir adamı hatırlıyorum.
İç sesim bazen susuyor, bazen bağırıyor, bazen sadece çay içiyor.
Ben ise hâlâ aynı yerdeyim:
Bir yandan tost yapıyorum, bir yandan evreni düşünüyorum, bir yandan da hayatın küçük saçmalıkları içinde büyük anlamlar arıyorum.
Ve belki de mesele tam olarak bu.
Rotaweb olarak “Hz İsa nerede ölmüştür” konusunda sizlere faydalı olabildiğimizi umuyoruz. Diğer içeriklerimizi de incelemeyi unutmayın!